ماهیت و انواع امواج

ماهیت و انواع امواج

زمان مطالعه: ۲ دقیقه

موج چیست؟

هر گونه آشفتگی که در یک محیط یا خلأ منتشر می شود، موج گفته می شود. به عنوان مثال همه ما امواج دایره ای شکل حاصل از پرتاب سنگ داخل آب را مشاهده کرده ایم. این امواج دایره ای که در اثر آشفتگی به وجود آمده شکل گرفتند، نمونه ای از امواج مکانیکی هستند.

فرکانس و طول موج دو مشخصه اصلی فرکانس و طول موج است.

  • طول موج: فاصله دو نقطه هم ارز و مشابه در موج است.
  • فرکانس: نشان دهنده میزان تکرار موج در واحد زمان (ثانیه) است.

دامنه یک موج نیز نشان دهنده بیشترین و کمترین مقدار موج است.

امواج در حالت کلی به دو دسته امواج مکانیکی و امواج الکترومغناطیسی تقسیم می شوند.

۱. امواج مکانیکی

امواج مکانیکی دراثر نوسانِ جرم شکل می گیرند که با این نوسانات، جرم و حتی انرژی نیز می توانند منتقل شوند. امواج مکانیکی در محیط مادی انتشار یافته و نیز باعث تغییر شکل ماده می شوند. امواج صوتی نمونه ای از امواج مکانیکی هستند که مولکول های هوا با یکدیگر برخورد کرده، مرتعش می شوند و در نهایت انقباض و انبساط های شکل گرفته در هوا با زمان منتقل می شوند.

امواج-صوتی-نمونه-امواج-مکانیکی

۲. امواج الکترومغناطیسی

امواج الکترومغناطیسی در اثر نوسانات میدان الکتریکی و میدان مغناطیسی که در دو راستای عمود بر هم انتشار می یابند، تشکیل شده اند. در واقع، از حرکت ذرات الکتریکی باردار ایجاد می شوند.

امواج الکترومغناطیسی برخلاف امواج مکانیکی، برای انتشار نیاز به محیط مادی ندارند. این امواج دارای طول موج های مختلفی هستند که گستره ای از امواج رادیویی تا پرتو های گاما را در بر می گیرند.

بازتاب امواج الکترومغناطیسی

امواج الکترومغناطیسی نیز از قانون بازتاب عمومی پیروی می کنند. زمانی که امواج الکترومغناطیس تخت به یک سطح کاو تابیده شوند، بازتاب آن ها در یک نقطه کانونی جمع می شود و این بازتاب نیز، نمونه ایی از بازتاب در سه بعد است. نمونه های کاربرد این ساز و کار در زندگی، دریافت امواج رادیویی توسط آنتن های بشقابی و یا امواج فروسرخ برای گرم کردن آب یا مواد غذایی در اجاق های خورشیدی است.

همچنین می توانیم امواج را از نظر نحوه نوسان ذرات به امواج طولی و امواج عرضی دسته بندی کنیم.

۱. امواج طولی

در یک موج طولی، ذرات در راستای انتشار موج نوسان می کنند. نوسان ذرات می تواند در جهت و یا خلاف جهت انتشار موج باشد، اما حتما باید در راستای انتشار باشد.

۲. امواج عرضی

ارتعاش و جابجایی ذرات در امواج عرضی بر خلاف امواج طولی، عمود بر راستای انتشار امواج است. به عنوان مثال، موجی که در طنابی با یک انتهای بسته ایجاد می شود نمونه ای از یک موج عرضی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *