انتقال اطلاعات در نسل ها (2)

انتقال اطلاعات در نسل ها (۲)

زمان مطالعه: ۲ دقیقه

در مطلب قبلی به صفاتی پرداختیم که ژن هایشان روی کروموزوم های غیرجنسی قرار دارند. و صفات مستقل از جنس نام دارند. اما صفاتی هم داریم که ژن هایشان بر روی کروموزوم های جنسی یعنی X و Y قرار دارند.

که صفات وابسته به جنس نامیده می شوند.

پس:

  • صفات وابسته به جنس (وابسته به X): ژن ها روی کروموزوم های جنسی
  • صفات مستقل از جنس: ژن ها روی کروموزوم های غیرجنسی

می دانیم که کروموزوم جنسی زنان XX و برای مردان XY است. همانطور که گفتیم اگر ژن صفتی به کروموزوم جنسی وابسته باشد، صفت وابسته به جنس و یا می توانیم بگوییم صفت وابسته به X است.

به عنوان مثال، ساخته شدن فاکتور انعقادی یا پروتئین انعقادی VIII توسط ژنی کد داده می شود که روی کروموزوم X قرار دارد و دارای دو آلل H و h است.

آلل H بارز بوده و پروتئین انعقادی VIII را می سازد. و آلل h نهفته بوده و پروتئینی از آن ساخته نمی شود و شخص از نظر انعقاد خون دچار مشکل شده و به بیماری هموفیلی دچار می گردد.

بیماری هموفیلی چون وابسته به X است، به صورت زیر نشان داده می شود:

XH, Xh

اگر ژنوتیپ زنی به این صورت باشد، چون آلل سالم H را دارد. اما زنی با ژنوتیپ Xh , Xh به بیماری هموفیلی مبتلا خواهد بود، چون هیچ آلل H نخواهد داشت.

در مردان نیز ژنوتیپی به صورت XH , Y سالم خواهد بود. اما ژنوتیپ Xh , Y باز هم به دلیل نداشتن آلل H هموفیلی خواهد داشت.

همچنین نتیجه می گیریم، برای صفات وابسته به X در مردان فقط یک آلل وجود دارد.

صفات گسسته و پیوسته

صفاتی مانند گروه خونی، اصطلاحا گسسته هستند، یعنی یا مثبت هستند و یا منفی. اما صفاتی نظیر قد و وزن پیوسته هستند و ممکن است هر مقداری داشته باشند.

صفات تک جایگاهی و صفات چند جایگاهی

صفات تک جایگاهی: یعنی تنها یک ژن در یک جایگاه ژنی خاص آن را کنترل می کند. مانند گروه خونی اصلی که هر سه آلل آن دارای یک آدرس ژنی هستند.

صفات چند جایگاهی: اما بعضی صفات هستند که چند ژن با جایگاه های ژنی مختلف کنترل می کنند. مانند رنگ نوعی ذرت که توسط سه ژن به صورت سه جفت آلل، کنترل می شود.

این سه ژن عبارتند از: A, B, C موجب قرمز رنگ شدن و a, b, c که موجب رنگ سفیدی می شوند. هرچه تعداد آلل های بارز بیشتر باشد، قرمزتر و هرچه نهفته ها بیشتر باشد، سفیدتر خواهد بود.

مثلا در ژنوتیپ  aa bb cc، هر شش آلل مربوط به سفیدی هستند و ذرت کاملا سفید خواهد بود. همچنین در ژنوتیپ AA BB CC هر شش آلل موجب قرمزی هستند و رنگ ذرت قرمز تیره خواهد بود.

در ژنوتیپ Aa BB Cc نیز ۴ تا آلل بارز وجود دارد. و در ژنوتیپ Aa Bb Cc ، ۳ آلل بارز هست. هر چه تعداد آلل های بارز بیشتر باشد، قرمز رنگ تر خواهد بود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *