هورمون ها چگونه کار می کنند؟

هورمون ها چگونه کار می کنند؟

زمان مطالعه: ۲ دقیقه

هورمون ها عملکرد اختصاصی دارند. یعنی هر هورمون تنها به سلول هدف خود متصل شده و بر آن اثر می کند، مانند پادتن ها، آنتی ژن ها و گیرنده آنتی ژن ها و…. یعنی از لحاظ ساختار فضایی و شکل سه بعدی هورمون ها و سلول هدف مانند قفل و کلید، مکمل یکدیگرند.

علت این امر آنست که هورمون ها سلول هدف خود را بر اساس گیرنده هایشان شناسایی می کنند.

گیرنده هورمون

گیرنده هورمون، مولکولی است که روی سلول و یا درون سلول (در سیتوپلاسم و یا هسته) مثل هورمون ها قرار دارد. گیرنده ها معمولا ساختار پروتئینی دارند.

نحوه عملکرد هورمون ها

هورمون های آمینواسیدی (به جز هورمون تیروئیدی)

این هورمون ها به دلیل عدم انحلال در چربی از غشا که از جنس فسفولیپید است، نمی توانند عبور کنند. پس بدون ورود به سلول هدف و از طریق ایجاد پیک دومین و به واسطه آن، عمل خود را انجام می دهد.

پیک نخستین همان هورمون آمینواسیدی است که گیرنده آن روی غشای سلول قرار دارد و خود وارد سلول نمی شود.

پیک دومین، ماده ایست که به دنبال اتصال پیک نخستین به گیرنده و در داخل سیتوپلاسم سلول ساخته می شود و به عنوان واسطه، عملکرد سلول را تغییر می دهد.

مراحل عملکرد هورمون های آمینواسیدی

  • اتصال هورمون به گیرنده سطح غشا: که سبب تغییر شکل گیرنده می شود.
  • فعال شدن آنزیمی در سطح داخلی غشای سلول هدف که باعث ساخت پیک ثانویه در سیتوپلاسم می شود.

به عنوان مثال، آنزیم آدنیل سیکلاز برای انجام واکنش تبدیل ATP به CAMP فعال شده و در این واکنش به عنوان کاتالیزور عمل می کند.

  • پیک دومین سبب فعال یا غیر فعال شدن یک آنزیم یا زنجیره ای از آنزیم ها در سیتوپلاسم می شود.
  • تغییر فعالیت سلول هدف در اثر تغییر عملکرد آنزیم ها یا آنزیم های مذکور

مثال: هورمون گلوکاگون که داخل پانکراس وجود دارد، با اتصال به گیرنده خود در سطح سلول کبدی سبب تغییر شکل در سلول های گیرنده شده و CAMP به عنوان پیک ثانویه ساخته می شود.

پیک ثانویه با فعال کردن مجموعه واکنش های آنزیمی سبب تجزیه گلیکوژن به گلوکز در سیتوپلاسم سلول کبدی و افزایش قند خون می شود.

هورمون های استروئیدی و تیروئیدی

عملکرد این هورمون ها با هورمون های آمینواسیدی متفاوت است. هورمون های استروئیدی به دلیل حلالیت بالا در چربی و اندازه کوچک، می توانند از غشای سلول و یا هسته عبور کرده و به گیرنده خود برسند.

هورمون های استروئیدی به دلیل کوچکی از غشای سلول و هسته عبور می کند و به گیرنده خود که در سطح هسته سلول هدف قرار دارد، می رسد.

یادآوری!

هورمون های استروئیدی و تیروئیدی، پیک دومین ندارند.

محل ایجاد و عملکرد پیک دومین سیتوپلاسم، و محل عملکرد هورمون های استروئیدی و تیروئیدی در داخل هسته سلول است.

اگر میخواهی انواع هورمون ها رو هم بشناسی… کلیک کن!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *