محلول الکترولیت شیمی پایه دهم درس سوم

ریز به ریز نکات محلول الکترولیت و غیرالکترولیت

زمان مطالعه: ۴ دقیقه

محلول الکترولیت و غیرالکترولیت

محلول الکترولیت  موادی که به طور کامل یا به مقدار کم در آب یونیده شده مواد الکترولیت هستند و محلول آن ها ( محلول الکترولیت) رسانای جریان برق می باشد .

محلول الکترولیت شیمی پایه دهم درس سوم

محلول غیر الکترولیت : موادی غیرالکترولیت هستند که به صورت کامل در داخل آب حل شود و مواد الکترولیت یون ایجاد نمی کنند  و یا به مقدار کمی در آب یونیده می شود . رسانای جریان الکتریسیته نیستند .

نکته :

اغلب محلول هایی که از حل کردن ترکیب های یونی ، یا ترکیب های کووالانسی قطبی در آب به دست می آیند ، الکترولیت هستند.

نکته :

عامل رسانایی الکتریکی یک محلول وجود یون است به شرطی که آزادانه حرکت کند .

محلول الکترولیت شیمی پایه دهم درس سوم

در این قسمت به ویژگی های این گروه از مواد میپردازیم .

دسته بندی محلول ها

میتوانیم مواد را بر اساس طریقه حل شدن آن ها در آب به دو دسته تقسیم کرد:

  1.  غیر الکترولیت
  2.  الکترولیت

غیرالکترولیت موادی مانند استون و اتانول که به صورت کاملا مولکولی در آب حل می شوند مواد غیر الکترونی هستند . که هیچ یونی از انحلال آن ها ایجاد نمی شود . به محلول این مواد محلول غیرالکترولیت میگویند که رسانای جریان برق نمی باشند .

نکته :

اغلب مواد آلی ( به جز اسیدها یا بازهای آلی ) غیرالکترولیت هستند.

از نظر رسانایی الکتریکی  الکترولیت ها به دو دسته قوی و ضعیف تقسیم می شوند.

  • الکترولیت قوی

الکترولیت قوی موادی هستند که به طور کامل یا به عمده به هنگام انحلال در آب یونیده می شود را گویند . محلول این مواد در صورت داشتن غلظت کافی رسانای خوبی برای جریان برق می باشد .

الکترون های قوی عبارتند از : اسید های قوی ، بازهای قوی ، و اغلب نمک ها جز الکترولیت های قوی هستند .

اسید های قوی شامل :  HCLO۴  ،HI  ، BHR ،HCI ، H۲SO۴ ،HNO۳ هسنند.

باز های قوی

هیدرواکسید های گروه یک و گروه دو به جز بریلیم هیدروکسید و به جز منیزیوم هیدرواکساید بازه های قوی هستند .

اغلب نمک ها شامل : NACI , CuSO۴ , MgCl۲ , Na۱ و No۳ هستند.

H+ +Cl  = → در آب  HCl

Na+ + Cl = → در آب  Nacl

الکترولیت های ضعیف   

الکترولیت های ضعیف موادی هستند که در هنگام انحلال در آب به طور عمده و به صورت مولکولی حل شده و تعداد کمی از مولکول های حل شونده آن ها یونیده می شود . به عبارتی تعداد یون در محلول این الکترولیت ها کم است.

اسید ها و بازهای ضعیف ، الکترولیت های ضعیفی به شمار می آیند که رسانای ضیف جریان می باشند .

موادی که در هنگام انحلال به طور کامل تفکیک نمی شود بلکه تعداد کمی از آن ها یونیده خواهد شد و بیشتر به شکل مولکولی در محلول حضور دارند . واکنش به صورت تعادلی است .

در محلول ۰.۱ مولارهیدروژن فلوئورید از هر ۱۰۰۰ مولکول تقریبا ۸۰مولکول یونیده می شود و در حدود ۹۲۰ عدد آن به صورت مولکولی حل می شود .

نمک نیز اگر کامل حل نشود مثل باریم سولفات یا به صورت جزئی حل شود به عنوان الکترولیت ضعیف خواهد بود . هرچه غلظت های یکسان کم تر حل شود ، الکترولیت ضعیف تر است .

 اسید های ضعیف شامل : HF , HCOOH , CH۳COOH هستند .

الزاما تمامی ترکیب های یونی مواد الکترولیت نیستند .

به عنوان مثال قبل از حل شدن اسیدها در آب ترکیب هایی کووالانسی هستند .

اما به یاد داشته باشید که در الکترولیت های قوی هرچه تعداد یون ها بیشتر باشد رسانایی الکتریکی بیشتر خواهد بود.

محلول الکترولیت شیمی پایه دهم درس سوم

تشخیص الکترولیت ضعیف یا قوی

از نظر تجربی تشخیص الکترولیت ضعیف یا قوی دو راه وجود دارد . اولین راه این است که از طریق میزان رسانایی محلول آن الکترولیت که هر کدام رسانا تر باشند ، الکترولیت قوی تری می باشد.

دومین راه این است که میزان افزایش نقطه ی جوشمحلول و یا میزان کاهش نقطه ی انجماد محلول ، چنانچه غلظت مولی دو الکترولیت در آب یکسان باشد .

هر کدام برای جوشیدن دمای بیشتری نیاز داشتند آن الکترولیت قویتری است ، یا هر کدام که برای منجمد شدن ، دمای کمتری نیاز داشت ، الکترولیت قویتری می باشد.

اما به طور تئوری نگاه می کنیم ببینیم در اثر تفکیک و حل شدن در آب این الکترولیت ها ، کدام یک از آن ها به طور کامل تفکیک می شوند و کدام یک در اثر تفکیک تعداد یون بیشتری در محلول وارد می کنند.

در اثر انحلال در آب تقریبا یک مول سدیم نیترات NaNO۳ به طور کاملی تفکیک می شود .

و یک مول یون سدیم و یک مول یون نیترات  NO3 در محلول وارد می کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *