اسم موصول عربی

اسم موصول چیست؟

زمان مطالعه: ۲ دقیقه

اسم موصول

اسمی است که کلمات یا جملات را به هم متصل و مرتبط می کند. معنای آن توسط جمله ی بعد از آن که “صله” نامیده می شود، کامل می شود. جمله صله ممکن است جمله (شامل جمله اسمیه و فعلیه) و یا شبه جمله (شامل جار و مجرور و ظرف) باشد.

صله، محلی از اعراب ندارد و نیز مانند یک جمله ﻯ معمولی ترکیب مـﯽ شود. ضمیر موجود در جمله صله که مرجع آن موصول است، عائد صله گفته می شود. اسم موصول در دو دسته تقسیم می شود:

  • موصول مشترک (عام)
  • موصول خاص

” مَن، ما، ذا، أیّ “ اسم موصول مشترک هستند. که برای مذکر، مونث، مفرد، مثنی و جمع به کار می رود و تنها یک لفظ دارد.

مَن: ( کسی که، که) برای انسان، عاقل

ما: (چیزی که، که) برای غیر انسان، غیر عاقل

اسم موصول خاص همانطور که در زیر مشاهده می کنیم، برای هر یک از صیغه ها به طور جداگانه ای به کار می رود.

اسم موصول خاص مذکر

  • مفرد: الذی
  • مثنی: اَلّلذانِ /  اَلَّلذَینِ
  • جمع: الّذینَ

اسم موصول خاص مؤنث

  • مفرد:  الّتی
  • مثنی: الّلتانِ / الّلتَینِ
  • جمع: الّلواتی

مثال

  • آیه شریفه (بقره-۲۱)

” یا أیُّها النّاسُ اعبُدُوا رَبَّکُمُ الَّذی (اسم موصول خاص: مفرد مذکر) خَلَقَکُم (جمله صله الذی) وَ الّذینَ (اسم موصول خاص: جمع مذکر) مِن قَبلِکُم (جمله صله الّذینَ ) لَعَلَّکُم تَتَّقون ”

ای مردم ! پروردگارتان را که شما و کسانی را که پیش از شما بودند آفرید پرستش کنید تا پرهیزگار شوید.

  • آیه شریفه (فصلت-۲۹)

” و قال الّذینَ (اسم موصول خاص: جمع مذکر) کَفَروا (جمله صله الّلذین) رَبَّنا أَرِنا الّلذَینِ (اسم موصول خاص: مثنی مذکر) أَضَلّانا (جمله صله اللّذَینِ) مِنَ الجِنِّ وَ الإِنسِ نَجعَلهُما تَحتَ أَقدامِنا لِیَکونا مِنَ الأَسفَلین ”

نکته!

معمولا برای جمع غیر عاقل، اسم موصول مفرد به کار می رود. مثلا:

رایتُ الأشجار التی جنب المدرسهِ.

نکته!

اسم موصول چه خاص و چه مشترک مـﯽ تواند هر نقشی در جمله نظیر: فاعل، مفعول، مضاف إلیه، صفت، مبتدا و … را داشته باشد.

مثال

فاعل : جاء الذی رأیتُه بالأمس . ( آنکه دیروز دیدمش ، آمد )

مفعول :  اِعْمَلوا ما شِئتُم . ( آنچه می خواهید ، انجام دهید )

مضاف إلیه : اللهُ معَ الّذین یَعمَلون الصالحات .(خداوند با کسانﯽ همراه است که کارهاﻯ شایسته انجام می دهند.)

صفت : در صورتی که بعد از اسم معرفه، می تواند صفت نیز باشد:

الإنسانُ الذی یجتهدُ ینجحُ .( انسانی که تلاش می کند، موفق می شود )

مبتدا : ما عندکم یَنفَدُ . ( آنچه شما دارید، از بین مـﯽ رود و تمام مـﯽ شود )

خبر : هو الذی أرْسَلَ رسولَه بالهُدﻯ . ( او کسی است که پیامبرش را به هدایت فرستاد )

مجرور بحرف جر : کلّ ُ نفس ٍ بما کَسَبَتْ رَهینه ٌ . ( هر کس در گرو اعمالی است که انجام داده است)

قواعد اسم موصول منصوب رو بلدی؟ ویدئوی آن را از دست نده…

1 یک نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *