زمان مطالعه: ۴ دقیقه

یکی از ویژگی های انسان کنجکاوی است که از زمان کودکی تا پایان عمر، او را به کشف و دانستن میل می دهد. دانشمندان با مطالعه و پژوهش در جستجوی مسائل و حل آن ها هستند و با بهره گیری از تجربه و به کار بستن مهارت های گوناگون توانسته اند به کشفیات مهمی دست یافته اند. این متخصصان توانسته اند با بهره گیری از تفکر، تجربه و به کار بستن مهارت های گوناگون در برخورد با مسائل زندگی، علوم را توسعه ببخشند.

علم چیست؟تعریف علم

علم تعاریف متفاوتی دارد و هر دانشمند، علم را از دیدگاه خود بیان می کند.
علم مجموعه ای از داده ها و اطلاعاتی است که براساس آزمون و خطا، تجربیات و پژوهش با به کارگیری از عقل، احساسات و براساس نیاز برای زندگی آسان تر و با کیفیت تر گفته می شود. (چقدر پیچیده و سخت)

 

اما به راستی علم به زبان ساده چیست؟

برای علم تعریف های ساده تری نیز وجود دارد که عبارتند از:

  • آگاهی و دانش درباره محیط اطراف
  • به کارگیری حواس پنج گانه برای آشنایی با محیط پیرامون ما
  • روشی برای حل مسائل زندگی
  • کارهایی که در آزمایشگاه انجام داده می شود
  • فرصتی برای تفکر درباره ی نعمت های بیشمار خداوند

مفهوم علم

منظور از روش علمی چیه؟

روش علمی، روشی منظم و منطقی است که برای دستیابی به علم از آن کمک بگیریم، که مراحل آن را در ادامه توضیح خواهیم داد.

  • طرح یک پرسش
  • مشاهده و جمع آوری اطلاعات
  • پیش بینی یا فرضیه سازی
  • آزمایش فرضیه
  • نتیجه گیری (طرح نظریه)

مراحل روش علمی

طرح یک پرسش:

مشاهده ی کنجکاوانه ی یک پدیده و سپس پرسش سؤال های “چرا، چگونه، چه زمانی یا کجا” درباره ی آن پدیده، مرحله ی اول روش علمی را شکل می دهد و در واقع بنیان آن را پایه گذاری می کند. برای این که در این مرحله بتوانیم مسئله را به وضوح درک کنیم و بدانیم دقیقاً چه سؤالی باید بپرسیم، لازم است از نیروی اندیشیدن کمک گرفته، با دقت مشاهده کنیم و از مهارت های خود در استدلال آوری استفاده نماییم. برای این کار ممکن است مجبور شویم تحقیق کرده و طبق اصول استدلالی خود، به گرد آوری داده هایی قابل اندازه گیری، قابل مشاهده و تجربی پرداخته و آن ها را مستند کنیم. اما برای اینکه بتوانیم سریع تر راه حل صحیح مسئله را پیدا کنیم، باید نحوه نگرش به یک مسئله یا پدیده، درک از آن موضوع و با پرسیدن یک سؤال درست را بررسی کنیم.

انجام پژوهش اولیه:

پس از آن که شما مشاهدات خود را انجام دادیم و سؤالی را طرح نمودیم، حال نوبت به جمع آوری اطلاعات راجع به موضوع می رسد. برای این کار می توانیم به دنبال تحقیقاتی باشیم که قبلاً توسط افراد دیگری روی این مسئله انجام شده است. این کار می تواند باعث شود که دید ما نسبت به موضوع باز شده، و می توانیم سر نخ های لازم را بیابیم و اشتباهات افراد قبل را تکرار نکنیم.طی فرایند دست یابی به نتایج درست، تحقیق باید بی طرفانه انجام گیرد، یعنی نباید بگذاریم پیش زمینه ی ذهنی خودمان در مورد پاسخ سؤال روی نحوه ی جمع آوری داده ها، تأثیر بگذارد. تمام داده های به دست آمده و روش های مورد استفاده باید مستند و سپس بایگانی شوند. این کار باعث می شود که افراد بعدی نیز بتوانند از این داده ها برای تحقیقات بعدی استفاده کرده و آن ها را مورد مطالعه و باز بینی قرار دهند.

فرضیه سازی:

فرضیه، در واقع فکری است که پس از مشاهده و تحلیل یک پدیده به عنوان جواب به ذهن فرد می رسد که درستی آن در مراحل بعدی کار سنجیده می شود،که در صورتی که درست باشد در نهایت به یک نظریه تبدیل می گردد. هر کدام از آزمایش های دانشمندان براساس فرضیه‌ای است. در واقع این فرضیه است که به دانشمندان برای طراحی آزمایش مربوطه ایده می دهد. محقق هایی که به روش علمی وفا دارند، برای توضیح پدیده های مختلف فرضیه پیشنهاد داده و برای سنجش صحت فرضیه، آن را مورد آزمایش قرار داده و از راهی تجربی مطالعه اش می کنند. این فرضیه پس از مشاهدات علمی ممکن است رد یا پذیرفته شود. فرضیه در واقع باید جوابی باشد به سؤال پرسده شده.

آزمایش فرضیه:

برای اثبات فرضیه نیاز است که آزمایش هایی انجام شود. در این آزمایش ها بر اساس اطلاعات و مدارک جمع آوری شده در مورد موضوع، می توانیم صحت فرضیه را اثبات کنیم. همچنین به منظور دقیق تر بودن نتایج، باید آزمایشات را برای مقادیر مختلف تکرار کنیم. اگر آزمایشات نتوانند درستی فرضیه را اثبات کنند، محقق آنها را اصلاح کرده و به نحوی دیگر انجامشان می دهد تا شاید به نتیجه ی دل خواه دست یابد.

نتیجه گیری:

وقتی آزمایش ها کامل شد، باید داده ها را تحلیل کنیم تا ببینیم که آیا فرضیه‌مان درست بوده است یا نه. در این مرحله از کار تعیین می شود که آیا فرضیه توسط آزمایشات، رد شده یا تأیید می گردد.

به طور خلاصه می توانیم به این نتیجه برسیم که: وقتی مسئله و مشکلی به وجود می آید، باید آن مسئله را به صورت علمی مطرح کنیم. سپس به دنبال راه حل و ایجاد فرضیه برای رفع آن بگردیم. و در انتها بعد از آزمایش فرضیه هایمان، نتیجه گیری درست انجام دهیم.

علم و فناوری

به تبدیل علم به عمل فناوری (تکنولوژی) گفته می شود. توسعه فناوری به همراه پیشرفت در علم کمک می کند تا انقلابی در زمینه های مختلفی از جمله پزشکی، کشاورزی، آموزش ،اطلاعات و بسیاری دیگر از شاخه ها ایجاد شود. ساخت خودرو، تلفن، کامپیوتر، نیروگاه هسته ای نمونه هایی از فناوری می باشند.

. اگرچه فناوری باعث پیشرفت و فواید زیادی می شود، اما معمولا فناوری ها در کنار فوایدشان، زیان ها و معایبی را نیز به همراه دارند. برای مثال در نیروگاه های اتمی، خطرات ناشی از زباله های اتمی و یا آلودگی ناشی از سوخت های فسیلی برای حمل و نقل، ممکن است مشکلات جبران ناپذیری به وجود بیاورند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *