کمیت

فیزیک دهم_فصل اول_کمیت های فیزیکی

زمان مطالعه: ۳ دقیقه

 کمیت های فیزیکی

اساس فیزیک را کمیت تشکیل میدهد اگر نتوانیم کمیتی را اندازه بگیریم از آن ، چیزی معنا داری نمیابیم.

تعریف :

آنچه قابل اندازه گیری است و دارای افزایش یا کاهش مقدار است را کمیت فیزیکی گویند.
همانند: طول ، حجم ، سرعت ، نیرو ، انرژی ، کار ، جرم و …

دسته بندی کمیت های فیزیکی :

کمیت را به شکل های مختلف دسته بندی می کنند از نظر مقدار و جهت به دو دسته بندی کمیت نرده ای (اسکالر) و برداری (وکتور) و از نظر ابزار اندازه گیری به دو دسته بندی کمیت اصلی و فرعی تقسیم میشود.

کمیت های نرده ای : (عددی یا اسکالر)

کمیت هایی هستند که فقط دارای مقدار یا اندازه می باشند و برای بیان آنها بیان یک عدد کافی است . مانند : جرم ، طول ، سطح ، کار ، توان ، مقاومت الکتریکی ، شدت جریان الکتریکی و …

 

کمیت نرده ای

کمیت های نرده ای

کمیت های برداری : (وکتور)

کمیت هایی هستند که علاوه بر مقدار (اندازه) دارای جهت بوده و از جمع برداری پیروی مییکند.
مانند: جابجایی ، سرعت ، شتاب ، نیرو ، اندازه حرکت و … . برای نوشتن ، از علامت پیکان بالای نماد آن کمیت → استفاده می کنیم .

 

کمیت برداری

کمیت های برداری

کمیت اصلی :

کمیت هایی هستند که برای اندازه گیری آنها ابزارهای مخصوص وجود دارد.
مانند : طول ، جرم ، زمان ، دما ، شدت جریان الکتریکی ، مقدار ماده ، شدت نور و…

 

کمیت اصلی

کمیت های اصلی

کمیت فرعی :

کمیت هایی هستند که ابزار به خصوصی برای اندازه گیری آنها وجود ندارد ، برای اینکه بتوان به طور مستقل عملکرد آن را با استفاده از روابط مرسوم فیزیک و کمیت های اصلی محاسبه کرد.
مثل : سطح ، حجم ، چگالی و …

 

"<yoastmark

یکای کمیت (واحد کمیت) :

واحد شمارش هر کمیت را یکا میگویند ، مثلا یکاهای شمارش جرم : میلی گرم ، گرم ، کیلوگرم و … است . یکاهای شمارش شدت جریان : میلی آمپر ، آمپر ، کیلو آمپر و … است.

نکته:برای اندازه گیری درست و قابل اطمینان به یکاهایی نیاز داریم که در طول زمان تغییر نکنند و دارای قابلیت باز تولید در مکان های مختلف باشند . به طور مثال : اگر یکای طول را به اندازه کف دستمان در نظر بگیریم این یکا ممکن است با گذشت زمان تغییر کند و همچنین کف دستمان را نمیتوان در همه جای دنیا به عنوان یکای طول استفاده کنند.

برای مشخص کردن هر کمیت مقداری از همان کمیت را به عنوان یکا (یا واحد) درنظر میگیریم و این چنین تعریف می کنیم : یکای هر کمیت مقداری معین و ثابتی از همان کمیت است.

یکاهای اصلی :

کمیت هایی را که یکا های آنها به طور مستقل و بدون رابطه با یکاهای دیگر تعریف شده اند را کمیت‌های اصلی و یکاهای آنها را یکاهای اصلی می نامند.

یکاهای فرعی :

آن دسته از یکاهای که مستقل نبوده و با استفاده از یکاهای اصلی تعریف می‌شوند.

 

یکاهای اصلی و فرعی

یکاهای اصلی و فرعی

 

خصوصیات یکای هر کمیت :

۱- ثابت باشد ، برای اینکه مقایسه آن در هر زمان و در هر مکان امکان پذیر باشد.
۲- دقیق باشد ، چرا که باید پاسخگوی آزمایش های بسیار دقیق امروزه باشد.
۳- در دسترس باشد ، بدین معنا که همواره بتوان آن را بدست آورد.

برای رفتن به ادامه فصل اول فیزیک دهم مبحث دستگاه بین المللی یکاها اینجا کلیک کنید.

برای برگشت به فصل اول فیزیک دهم مبحث مدل سازی اینجا کلیک کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *