زمان مطالعه: ۴ دقیقه

امروزه طبیعت به عنوان تنها منبع مواد، مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. موادی که ما در زندگی روزمره استفاده می کنیم به دو گروه مواد طبیعی و مواد مصنوعی تقسیم می شوند.

مواد طبیعی

موادی که به طور مستقیم از طبیعت به دست می آیند را مواد طبیعی می گویند. مانند طلا که به صورت تکه تکه یا رگه های فلزی درخشان در لا به لای برخی از سنگ ها یا خاک یافت می شود. و یا الماس که به صورت بلور های درخشان در داخل سنگ های آتشفشانی می توان پیدا کرد. ﮔﻮﮔﺮد، ﻧﻤﮏ ﻃﻌﺎم، ﭼﻮب، ﺳﻨﮓ ، ﺷﻦ و ﮔﭻ نمونه های دیگری از مواد طبیعی می باشند.

مواد مصنوعی

موادی که از تغییرات فیزیکی یا شیمیایی روی مواد طبیعی حاصل می شوند را مواد مصنوعی می گویند. مانند سیمان که از سنگ آهک، شیشه از ماسه و یا پلاستیک که از نفت خام ساخته می شود.

اما مواد پیرامون ما چه ویژگی هایی دارند؟

برای بیان ویژگی های مواد، از واژه هایی مثل سخت یا سفت، چکش خوار یا شکننده، انعطاف پذیر یا انعطاف ناپذیر، جاذب آب یا ضد آب، شفاف یا کدر، رسانا یا عایق بودن، دارای خاصیت آهنربایی یا بدون خاصیت آهنربایی، استحکام و چگالی استفاده می شود که به صورت خلاصه، هرکدام را تعریف خواهیم کرد.

سختی

به میزان مقاومت یک ماده در برابر خراشیده شدن سختی آن ماده می گویند.

سفتی

میزان مقاومتی که یک ماده در برابر ترک خوردن و شکستن از خودنشان می دهد را سفتی می گویند.

خاصیت چکش خواری

اگر ماده ای چکش خوار باشد ، با ضربه زدن به آن نمی شکند و شکل می گیرد .بنابراین می توان آن را به شکل های مختلف در آورد مثلا به صورت مفتول یا ورقه ورقه. فلزها چکش خوار هستند. این خاصیت باعث می شود که اتم های سازنده ی فلزها از هم جدا نشوند و روی هم سر بخورند. در نتیجه باعث تغییر شکل ظاهری فلز می شود.

خاصیت چکش خواری

خاصیت شکننده بودن

اگر ماده ای بر اثر ضربه بشکند، به آن ماده شکننده می گوییم.مثل نافلزها

نکته: میزان چکش خواری طلا بسیار زیاد است. به طوری که اگر مقداری طلا به اندازه ی نخود داشته باشیم ، می توانیم آن را به صفحه ی بسیار نازکی با مساحت ۲ مترمربع در آوریم.

خاصیت انعطاف پذیری

انعطاف پذیری یک ماده نشان می دهد که آن ماده چقدر می تواند در اثر نیرو خم یا کشیده شود و پس از برداشتن نیرو، دوباره به حالت اول برگردد. برای نمونه اگر یک کش لاستیکی را بکشید، طول آن افزایش می یابد و شکل آن تغییر می کند. حال اگر آن را رها کنید ، دوباره به حالت اول خود برمی گردد .به همین دلیل می گوییم کش انعطاف پذیر است.

خاصیت جاذب آب بودن

میزان توانایی یک ماده برای کشیدن یک مایع خصوصا آب به داخل خود را خاصیت جاذب آب بودن می گویند.

خاصیت ضد آب بودن

میزان مقاومت ماده ها در برابر نفوذ مایع ها خصوصاً آب (دفع کردن آب) را خاصیت ضد آب بودن می گویند.

ﺷﻔﺎﻓﯿﺖ

ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺟﺴﻢ در ﻋﺒﻮر ﻧﻮر از ﺧﻮد را شفافیت می گویند. مواد از لحاظ شفافیت به سه دسته ی شفاف، نیمه شفاف و کدر تقسیم می شوند.

رسانا یا عایق بودن

به موادی که جریان برق و گرما را از خود عبور دهند رسانای الکتریسیته و گرما می گویند مثل آلومینیوم ، طلا ، مس و… . اما به موادی که جریان برق و گرما را از خود عبور ندهند نارسانا یا عایق الکتریسیته و گرما می گویند مثل شیشه ، پلاستیک، چوب و… .

استحکام

به مقدار نیرویی که برای گسسته یا بریده شدن یک جسم دراثر کشیدن لازم است میزان استحکام می گویند. معمولاً استحکام فلزها بیشتر از سایر مواد است. در نتیجه برای ساختن وسایلی که باید استحکام زیادی داشته باشند مثل بدنه خودروها، اسکلت های ساختمان، پل ها، در و پنجره از فلزها استفاده می شود.

چگالی

برای تعیین چگالی مواد گوناگون ابتدا حجم های ثابتی از مواد را تهیه می کنیم و سپس با استفاده از ترازو جرم آن ها را اندازه می گیریم. هر کدام که جرم بیشتری داشته باشند، چگالی آن ها نیز بیشتر است. چگالی فلزات معمولاً بیشتر از سایر مواد است البته چگالی فلزات نیر با هم متفاوت است. به عنوان مثال چگالی طلا خیلی بیشتر از فولاد و فولاد هم بیشتر از آلومینیوم است.

چگالی

آلیاژ چیست؟

به موادی که از مخلوط کردن دو یاچند فلز با هم و یا فلز با نافلز به دست می آیند ، آلیاژ گفته می شود. آلیاژها از ذوب کردن فلزها و مخلوط کردن آن ها با هم به دست می آیند. در اثر این عمل اتم های سازنده ی آلیاژ لابه لای یکدیگر پخش می شوند.

آلیاژ

در جدول زیر خواص بعضی از آلیاژ ها را مشاهده می کنیم.

خصوصیات برخی از آلیاژها

مواد هوشمند به چه موادی گفته می شود؟

موادی که در شرایط مختلف بتوانند شکل خود را حفظ کنند را مواد هوشمند می گویند. برای نمونه عینک هایی ساخته شده اند که اگر به این عینک ها نیرو یا فشاری وارد شود، قاب آن ها مچاله شده و تغییر شکل می دهد ؛ اما بعد از حذف نیرو یا فشار دوباره بدون هیچ کمکی به شکل اولیه خود برمیگردند.

م.اد هوشمند

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *