زمان مطالعه: ۴ دقیقه

با عرض سلام خدمت کاربران عزیز وبلاگ بین جو (Binjo)، در این مقاله قصد داریم اثر گلخانه ای را خدمت شما عزیزان شرح دهیم و تمامی نکات مربوط به این مبحث و اثر آن بر دمای کره زمین را بررسی کنیم. پس تا پایان این مقاله با ما همراه باشید تا این مبحث را به خوبی آموزش ببینیم و بتوانیم از آن به بهترین شکل استفاده کنیم.

اثر گلخانه ای
اثر گلخانه ای

اثر گلخانه ای

گلخانه‌ها، زمین‌های کشاورزی خاصی هستند که دور تا دور آن‌ها را تا ارتفاع معینی با لایه‌ای از پلاستیک‌های شفاف می‌پوشانند و در آن‌ها گیاهان و میوه‌های گوناگونی پرورش می‌دهند. در گلخانه‌ها در چهار فصل سال خصوصا در زمستان، فراورده‌های کشاورزی مانند قارچ، خیار، گوجه فرنگی، توت فرنگی و… کشت می‌شود.

گلخانه، گیاه یا میوه را از آسیب‌های ناشی از تغییر دما و آفت‌ها حفظ می‌کند.

به تأثیر مستقیم گازهای گلخانه ‌ای در جو یک سیاره روی سطح آن، اثر گلخانه ای گفته می‌شود. در این فرآیند پرتوهای موجود در جو آن سیاره سطح آن ‌را به اندازه‌ای گرم می‌کند که گویا اتمسفر در آن موجود نباشد و از این‌رو موجب دگرگونی آب ‌و هوا می‌شود. بین افزایش میزان گازهای گلخانه‌ ای موجود در جو، با گرم شدن کره زمین ارتباط مستقیمی وجود دارد.

تاثیر گازهای گلخانه ای بر دمای زمین
تاثیر گازهای گلخانه ای بر دمای زمین

زمین مقداری از انرژی خورشید را جذب می‌کند و باقی آن را بازتاب می‌کند. در طی این فرآیند طول موج نور تغییر می‌کند. بعضی از گازهای موجود در جو زمین، این تابش را جذب می‌کنند. این تابش اغلب در محدوده فروسرخ است. مولکول گازهای گلخانه ‌ای، بسیار بیشتر از سایر گازها نور فروسرخ را جذب می‌کند. جذب انرژی توسط مولکول‌های گاز سبب جنبش مولکول و افزایش انرژی آن می‌شود. وقتی این اتفاق در مقیاس بزرگ رخ دهد، مانند این است که زمین را با یک پتو پوشانده‌ایم و در نتیجه دمای کل نواحی زمین افزایش می‌یابد. این پدیده اثر گلخانه‌ ای نامیده می‌شود.

به عبارت دیگر نور خورشید هنگام گذر از هواکره با مولکول‌ها و دیگر ذره‌های آن برخورد می‌کند و تنها بخشی از آن به سطح زمین می‌رسد. از این رو، زمین گرم می‌شود و مانند یک جسم داغ از خود پرتوهای الکترومغناطیس گسیل می‌کند؛ با این تفاوت که انرژی پرتوهای گسیل شده، کمتر و طول موج آن‌ها نیز بلندتر است.

چگونه لایه پلاستیکی سبب گرم شدن گلخانه می‌شود ؟

گلخانه ساختمانی با دیوارهای شیشه‌ای و سقف شیشه‌ای است. از گلخانه‌ها برای پرورش گیاهان مانند گوجه فرنگی و گل‌های گرمسیری استفاده می‌شود.

گلخانه
گلخانه

هوای داخل یک گلخانه حتی در زمستان نیز گرم است زیرا در طول روز ، نور خورشید به داخل گلخانه می‌تابد و گیاهان و هوای داخل آن را گرم می‌کند. در شب که بیرون هوا سردتر است داخل گلخانه گرم است به این دلیل که دیواره های شیشه‌ای گلخانه گرمای خورشید را به دام می‌اندازد.

اثر گلخانه‌ای تقریبا به همین روش بر روی زمین عمل می‌کند. گازهای موجود در اتمسفر  مانند کربن دی اکسید ، گرما را مانند سقف شیشه‌ای گلخانه به دام می‌اندازند. به این گازهای گرماگیر گازهای گلخانه‌ای گفته می‌شود.

کره زمین با لایه‌ای از گازها به نام هواکره احاطه شده است. این لایه برای زمین همانند لایه پلاستیکی برای گلخانه است و این لایه باعث گرم شدن کره زمین می‌شود. اگر این لایه وجود نداشت میانگین دمای کره زمین به \(-۱۸^{o}C\) کاهش می‌یابد.

پرتوهای خورشیدی پس از برخورد به زمین دوباره با طول موج‌های بلندتر به هواکره برمی‌گردند، اما برخی گازهای موجود در هواکره مانند \(CO_{2}\) و \(H_{2}O\) و … مانع از خروج آن‌ها می‌شوند و بدین ترتیب زمین را گرم تر می‌کنند. هرچه مقدار این گازها در هواکره بیشتر باشد، دمای زمین بالاتر خواهد رفت.

اثر انتشار گازهای گلخانه ای

فعالیت‌های انسانی حجم گازهای گلخانه ای منتشر شده در جو را به شدت افزایش داده است. این فعالیت‌ها در حال تغییر اثر گلخانه ای طبیعی زمین است. سوزاندن سوخت‌های فسیلی مانند ذغال سنگ و نفت، دی اکسید کربن بیشتری را وارد جو می‌کند.

اثر انتشار گازهای گلخانه ای
اثر انتشار گازهای گلخانه ای

پنج گاز گلخانه ای اصلی کدامند؟

مهمترین گازهایی که از طریق اثر گلخانه ای باعث گرم شدن کره زمین می شوند به شرح زیر هستند:

۱-کربن دی اکسید

۲-متان

۳-نیتروژن اکسید

۴-گازهای فلوئوره

۵-بخار آب

در انتها پیشنهاد می‌کنیم دیگر مقالات شیمی دهم نیز مشاهده کرده و استفاده کافی را نیز ببرید :

موازنه – شیمی دهم (۱)

هوا کره و گازها – شیمی دهم (۱)

مولکول – شیمی دهم (۱)

یون – شیمی دهم (۱)

عدد کوانتومی اوربیتالی – شیمی دهم (۱)

ایزوتوپ چیست؟ – شیمی دهم (۱)

جرم اتمی میانگین – شیمی دهم (۱)

 

ساختار اتم (عدد کوانتومی اصلی) – شیمی دهم (۱)